İklim değişikliği, doğal
DÜNYA GIDA GÜNÜ BASIN AÇIKLAMASI
“Daha İyi Gıdalar ve Daha İyi Bir Gelecek İçin El Ele”
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)’nun kuruluş tarihi olan 16 Ekim 1945
dolayısıyla her yıl aynı tarihte kutlanan Dünya Gıda Günü, bu yıl “Daha İyi Gıdalar ve
Daha İyi Bir Gelecek İçin El Ele” temasıyla tüm dünyada kutlanmaktadır.
Dünya Gıda
Günü’nün amacı; yetersiz beslenme, açlık ve gıdaya erişim sorunlarına dikkat
çekmek, farkındalık oluşturmak ve tüm paydaşları sağlıklı, sürdürülebilir ve adil bir
gıda sisteminin kurulması için harekete geçirmektir.
2025 yılı itibarıyla Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık
Örgütü (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık 673 milyon insan açlıkla
mücadele etmektedir.
Yaklaşık 2,3 milyar kişi, yani küresel nüfusun yaklaşık yüzde
28’i, güvenli ve besleyici gıdaya düzenli olarak erişememektedir.
Her yıl 600
milyondan fazla insan, güvensiz gıdaların neden olduğu hastalıklar nedeniyle sağlık
sorunları yaşamaktadır.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, özellikle et, tahıl ve bitkisel yağ
gruplarındaki artışların etkisiyle son iki yılın en yüksek seviyelerine ulaşmıştır.
Küresel ölçekte açlıkta hafif bir azalma eğilimi görülse de bu iyileşme tüm bölgelere
eşit şekilde yansımamaktadır.
Afrika, Batı Asya ve Orta Doğu başta olmak üzere
birçok bölgede açlık ve yetersiz beslenme oranları artmaya devam etmektedir.
Savaşlar, iklim değişikliği, kuraklık, ekonomik dalgalanmalar ve gıda israfı, sağlıklı
gıdaya erişimin önündeki en büyük engeller olarak varlığını sürdürmektedir.
Bu tablo,
2022 yılı, “Kimseyi Geride Bırakma” hedefinin hâlâ tam anlamıyla hayata
geçirilemediğini göstermektedir.
Sağlıklı gıdaya erişim, insanın en temel hakkıdır. Ancak bu hakkın korunabilmesi,
gıda üretiminde sürdürülebilirliğin sağlanmasıyla mümkündür.
İklim değişikliği, doğal
kaynakların bilinçsiz kullanımı, üretim maliyetlerindeki artış ve tarımsal üretimdeki
dengesizlik, gıda arzı üzerinde ciddi baskı oluşturmaktadır.
Gıda üretiminde
sürdürülebilirlik, yalnızca üretimin niceliğini değil, niteliğini de kapsamalıdır.
Bilim
temelli üretim politikalarının hayata geçirilmesi, üreticilerin ekonomik olarak
desteklenmesi, gıda kaybı ve israfının önlenmesi, gıda güvenliği denetimlerinin
etkinleştirilmesi ve toplum genelinde bilinçlendirme çalışmaları yürütülmesi büyük
önem taşımaktadır.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak bir kez daha vurgulamak isteriz ki; sağlıklı gıda,
sağlıklı hayvandan elde edilir.
Veteriner hekimler, hayvansal üretimin her
aşamasında, gıda güvenliği ve zoonotik hastalıkların önlenmesinde, toplum
sağlığının korunmasında kritik bir noktada yer alır.
Bu nedenle veteriner hekimlerin
kamuda istihdamı artırılmalı, sağlık çalışanı statüsündeki hakları güvence altına
alınmalı, serbest veteriner hekimlik uygulamalarındaki yapısal sorunlar giderilmeli ve
özlük haklarına ilişkin yasal düzenlemeler ivedilikle yapılmalıdır.
Veteriner halk sağlığı
ve hayvan hastalıklarıyla mücadele faaliyetlerinin koordinasyonu için doğrudan
Cumhurbaşkanlığına bağlı bir Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi oluşturulmalıdır.
Gıda güvenliğinin temeli olan hayvansal üretim, çevreye duyarlı, iklim dostu ve
verimli modellerle desteklenmelidir. Çiftçilerin ve üreticilerin emeğinin karşılığını
alabilmesi için destekleme politikaları güncellenmeli, sübvansiyonlar sektörel
planlamalarla ilişkilendirilerek etkin biçimde uygulanmalıdır.
Hayvancılıkta bilimsel ve
çevreye duyarlı üretim modelleri teşvik edilmeli, hayvansal üretime yönelik girişimcilik
ve araştırma projeleri desteklenmelidir.
Dünya Gıda Günü’nün bir diğer boyutu da sosyal adalet ve gıda hakkıdır.
Türkiye’de
ve dünyada artan çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği ve beslenme yetersizliği,
toplumların geleceğini tehdit eden en ciddi sorunlardan biridir.
Gıda hakkı, yalnızca
yetişkinlerin değil, her çocuğun doğuştan sahip olduğu bir haktır.
Her çocuğun
sağlıklı, yeterli ve güvenli gıdaya erişebilmesi, adil bir gıda sisteminin en temel
göstergesidir.
Çocuk yoksulluğunun ortadan kaldırılması, okullarda beslenme
programlarının güçlendirilmesi ve her çocuğun nitelikli gıdaya erişiminin güvence
altına alınması, hem sosyal adaletin hem de halk sağlığının ayrılmaz bir parçasıdır.
Dünya nüfusunun 2050 yılında 10 milyara yaklaşacağı öngörülmektedir. Bu gerçeklik,
gıda üretiminde her bir adımın ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.
Gelecek
nesillerin sağlıklı beslenmesi için bugünden atılacak adımlar, yarının dünyasını
şekillendirecektir.
Sağlıklı hayvan, sağlıklı gıda ve sağlıklı toplum ilkesiyle görev
yapan veteriner hekimler, gıda zincirinin en güvenilir halkası olmaya devam edecektir.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak herkesin sağlıklı, yeterli ve güvenli gıdaya
eriştiği, kimsenin geride bırakılmadığı, daha iyi gıdalar ve daha iyi bir gelecek için el
ele verilecek bir dünyanın mümkün olduğuna inanıyoruz.
Bu inançla, çiftçilerimizin,
üreticilerimizin, veteriner hekimlerimizin ve milletimizin 16 Ekim Dünya Gıda Günü’nü
kutluyor, açlığın ve yetersiz beslenmenin gündemden tamamen çıktığı bir gelecek
için dayanışma çağrımızı yineliyoruz.
Ali EROĞLU
Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı

